Thập niên 50 trong vụ Cải Cách Ruộng Đất ở miền Bắc, Hồ Chí Minh giết mấy trăm mạng người rồi xin lỗi là xong. Cái chết thể xác nó nhẹ như lông hồng. Ngày nay tờ Người Việt giết chết danh dự của hàng triệu người rồi cũng xin lỗi, lại được một nhà báo công giáo lớn rửa tội cho thì mọi chuyện cũng sẽ qua đi thôi. Nhưng cái chết tinh thần vì mất danh dự nó đeo đẳng con người ta suốt cả cuộc đời.

SỰ BẤT QUÁ BAO NHIÊU LẦN MỚI ĐỦ?

     

                                                                                     Duyên-Lãng Hà Tiến Nhất

            Trong cái túi khôn của người xưa có một câu rất đáng học là “Sự bất quá tam.” Ba lần thôi, đủ rồi. Phạm lỗi. Xin lỗi, đấm ngực ăn năn cũng chẳng ai tin được nữa, nếu sự việc xẩy ra quá 3 lần. Mẹ Tăng Sâm nghe người ta nói con bà giết người, đến lần thứ ba thì bà không thể nào không tin. Có lỡ thì cũng lỡ đến lần thứ ba, chứ ai lầm lỡ đi, lầm lỡ lại cùng một sai lỗi đến lần thứ bốn, thứ năm, thứ sáu … và biết đâu sẽ còn dài dài?

Tờ báo Người Việt phạm lỗi, đăng bài của độc giả Sơn Hào bá vơ nào đó xúc phạm đến danh dự của cộng đồng người Việt tỵ nạn, cho là những tên làm tay sai cho Mỹ, tức là bán nước, tính ra lần này là lần thứ tư. Đấy là chưa kể đến chuyện Đỗ Ngọc Yến, chủ nhiệm sáng lập tờ báo Người Việt, ngồi chủ tọa bàn việc lớn với những tên chóp bu VGCS là Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Xuân Phong v.v. Chưa hết, những người ở xa không đọc báo Người Việt nên không biết, nhưng theo tiết lộ của chủ báo Saigon Nhỏ, bà Hoàng Dược Thảo, thì chuyện báo Người Việt thì thụt nâng bi bọn VGCS xưa nay xẩy ra dài dài, chỉ tại người ta không để ý đến mà thôi. Chủ báo Saigon Nhỏ viết: “Từ 20 năm qua, tôi đã lột mặt nạ báo Người Việt nhiều lần. Từ thập niên 80, báo Người Việt đã sưu tầm tài liệu cho Việt Cộng khi cho tổ chức cuộc thi viết về nạn đói năm Ất Dậu song song với tin Việt Cộng kiện Nhật bản đòi đền bù cho nạn nhân nạn đói năm Ất Dâu (1945). Toà soạn báo Người Việt đã bị đốt sau khi đài truyền hình của Người Việt phát hình cờ Việt Cộng chạy trên sông Thủ Thiêm.  Sau mỗi lần bị lột mặt nạ, báo Người Việt lại sa thải người chịu trách nhiệm biên tập. Sa thải kiểu “đèn trống quân” vì sau một thời gian, khi mọi việc lại lắng dịu thì người bị sa thải này lại được thu hồi vào vị trí cũ.”

            Lần này cũng vậy, báo Người Việt sỉ nhục đồng bào đã đíu rồi, ông chủ nhiệm Phan Huy Đạt mới mời một số “fan” đến để xin lỗi. Đúng ra cũng là một điều hay, thế nhưng “rằng hay thì thực là hay, xem ra ngậm đắng nuốt cay thế nào” ấy.

            Này nhá, hãy nói về lá thư xin lỗi của ông chủ nhiệm trước. Ông là một luật sư, hẳn biết rõ luật báo chí và cách thức làm báo. Luật pháp cho phép báo chí bảo mật nguồn tin. Nhưng xin nhớ, nguồn tin chứ không phải là nguồn (tác giả) bình luận. Cho rằng tác giả đăng bài bình luận trong mục “ý kiến độc giả” là người phải chịu trách nhiệm về những điều mình viết ra. Nhưng, tờ báo không thể nào đăng bài của một người, nhất là bài phê phán, mạ lỵ người khác hay một tập thể, mà không biết rõ tác giả là ai. Trường hợp như thế, tờ báo sẽ, hoặc là không biết làm báo, hoặc tắc trách, hoặc là vì một lý do nào khác, bị áp lực, bị đe dọa, hoặc bị mua chuộc bằng tiền bạc, quyền lợi v.v. nên phải bảo vệ bí mật cho người viết. Tác giả Sơn Hào là ai, tại sao báo Người Việt không dám công khai danh tánh của người này cho dư luận biết. Nếu ông luật sư chủ nhiệm quả thực không biết Sơn Hào là thằng cha căng chú kiết nào thì quả thực ông không biết làm báo, hoặc ông tắc trách. Còn nếu biết mà ông không dám vạch mặt chỉ tên tên Sơn Hào, lại đứng ra nhận lỗi và xin lỗi thay cho hắn để bảo vệ bí mật cho hắn thì vì lý do gì, chủ đích gì? Những người bị Sơn Hào mạ lỵ cũng cần phải được biết chứ.

            Vấn đề thứ hai không kém quan trọng trong lá “Thư Xin Lỗi” của ông Ls chủ nhiệm Phan Huy Đạt là cách dùng chữ của ông trong mạch văn của lời xin lỗi. Rõ ràng toàn bài viết là một lời xúc phạm (insult) làm mất thanh danh (defamation) của nền Cộng Hòa miền Nam VN trong đó ông là một thành viên, mà ông chỉ cho đó là một lời lẽ hàm hồ thì ngưòi tỵ nạn như chúng tôi thật sự không hiểu nổi. Hoặc là ông không biết rành tiếng Việt, hoặc là ông cố tình chạy tội chứ không phải xin lỗi. Viết như Sơn Hào mà ông chỉ cho là “hàm hồ.” Vậy chứ hàm hồ nghĩa là gì ông có biết không? Theo từ điển Hán Việt của Thiều Chửu (p. 466) thì chữ “hàm hồ” có nghĩa là: cổ họng (hóc?) nói năng không được rành mạch. Sơn Hào trong bài viết của hắn nói rất rõ ràng, minh bạch chứ có cái gì hàm hồ đâu. Ông luật sư cứ đọc lại mà xem. Nếu ông có cách nào đó buộc Sơn Hào phải viết cho rành mạch hơn ý tưởng của hắn cho ông xem thực sự hắn muốn nói gì rồi ông hãy cho biết quan điểm của tờ báo có phải hay hơn không. Việc gì ông phải hấp tấp xin lỗi sớm thế. Nếu ông luật sư chủ nhiệm không làm được như vậy thì chỉ còn có thể hiểu được là ông tìm cách làm giảm nhẹ đi vấn đề và xin lỗi cho xong chuyện. Cách này là cố tình chạy tội.

            Việc báo Người Việt tổ chức họp cộng đồng để đưa ra lời xin lỗi cũng là một vấn đề khó hiểu khác. Theo nhà báo Hà Giang (của Người Việt) thì khách mời có khoảng 5 chục người, gồm thân hào, nhân sĩ, đại diện các đoàn thể, và nhiều cơ quan truyền thông Việt ngữ tại Little Saigon. Cho đến lúc này, những người quan tâm theo dõi vấn đề chỉ được đọc bài tường thật buổi họp của chính báo Người Việt qua nhà báo Hà Giang là phóng viên viết tin và lãnh lương của Người Việt. Ngoại giả không thấy một cơ quan ngôn luận nào khác đưa tin hay tường thuật về buổi hội họp này. Báo Người Việt gây biến cố, rồi báo Người Việt mời “nhân dân” đến họp, rồi cũng báo Người Việt tường thuật buổi họp và loan tin. Như vậy thì nền tự do báo chí của tờ Người Việt xem ra cũng không khác gì nền tự do báo chí của VGCS là mấy. Người bình dân thường gọi hành động vừa đá bóng vừa thổi còi này là “báo chí lề phải” đấy ông chủ nhiệm ạ.

Vả lại, những người được mời đến dự buổi họp là những ai, họ thuộc thành phần và huynh hướng nào, đại diện cho tập thể nào hoặc cơ quan ngôn luận nào thì không được ký giả Hà Giang viết rõ ràng, rành mạch. Nghĩa là cũng hàm hồ luôn. Nhưng có một điều không hàm hồ và rất rõ là những người chống đối mạnh mẽ nhất khi sự việc xẩy ra như các ông Ngô Kỷ, bà chủ báo Saigon Nhỏ Hoàng Dược Thảo, Đ/T Thomas Trần v.v. không được mời, mà chỉ thấy những người không hề lên tiếng về việc này, lại nữa có nhiều người xưa nay được coi là “fan” của tờ Người Việt có mặt. Những Fan này được mời đến để làm gì, có phải để họ hợp thức hóa sự xin lỗi vờ của ông Phan Huy Đạt?

Một số từ ngữ và câu văn trong những lời phát biểu của cử tọa hoặc Ban Điều Hành tờ Người Việt có thể giúp soi sáng đưọc phần nào thắc mắc trên. Chẳng hạn, ông Ls chủ nhiệm trong phần trình bầy sự việc chỉ cho rằng đối với ông và tờ báo của ông, đây là một “tai nạn.” Sao lại là tai nạn? Tai nạn là một việc đáng tiếc gây ra vì vô tình, hoàn toàn không có chủ tâm. Một bài báo quan trọng qua tay hàng loạt nhân vật có trách nhiệm từ thư ký tòa soạn, đến phụ tá tổng thư ký, đến tổng thư ký, đến phụ tá chủ bút, rồi đến chủ bút là người sau cùng quyết định, như vậy mà là tai nạn được sao? Đúng là miệng lưỡi của ông luật sư. Còn ông phụ tá chủ bút Vũ Quí Hạo Nhiên biện hộ cho việc tờ Người Việt bằng một câu biện luận khá ngộ nghĩnh thế này: Thời buổi này còn có kẻ bênh vực CS ngu dốt như vậy thì phải cho thế giới thấy. Hiểu theo ông Vũ Quí Hạo Nhiên thì đây là phương pháp báo Người Việt làm cho những kẻ bưng bô cho CS như tên Sơn Hào phải tự lột mặt nạ mình. Không biết nên gọi cái chiến thuật này là “gậy ông đập lưng ông” hay “lấy mỡ nó để rán nó” mới được. Hay lắm, nhưng xin hỏi toàn thể Ban Điều Hành báo Người Việt câu này là, việc ông chủ nhiệm sáng lập ra tờ Người Việt Đỗ Ngọc Yến chủ tọa buổi họp với Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Xuân Phong, tại sao Người Việt lại giấu nhẹm đi, đến khi bị phát giác lại còn bào chữa? Trường hợp Đỗ Ngọc Yến tại sao Người Việt không phô bầy ra cho cả thế giới thấy? Sao không lấy mỡ của Đỗ Ngọc Yến rán Đỗ Ngọc Yến cho đúng với chủ trường của tờ Người Việt? Rồi đến câu hỏi của ông Phan Tấn Ngưu mới thật là khôi hài. Ông Ngưu hỏi báo Ngưòi Việt có chịu áp lực của thế lực nào không. Không lẽ một nhân vật hoạt động cộng đồng tên tuổi như ông Phan Tấn Ngưu kém thông minh đến độ không biết trước được câu trả lời của ông Đinh Quang Anh Thái, đại diện cho tờ Người Việt, ra sao? Như vậy thì ông Phan Tấn Ngưu hỏi để làm gì?

Và cuối cùng theo bài tường thuật của ký giả Hà Giang thì nhà báo công giáo Trần Phong Vũ, chủ bút nguyệt san Diễn Đàn Giáo Dân đã “rửa tội” cho tờ báo Người Việt bằng một lập luận rất ư là chí lý. Ông Vũ nói: Chỉ cần đọc những bài bình luận hàng ngày của ông Ngô Nhân Dụng trên nhật báo Người Việt thì cũng hiểu rõ chủ trương của tờ báo. Nêu bằng chứng này, ông Trần Phong Vũ muốn dùng uy tín của ông để đưa ra sự bảo kê cho lập trường và đường lối chính trị của tờ báo Người Việt mà ông chủ nhiệm, luật sư Phan Huy Đạt đã minh định trong lá Thư Xin Lỗi trước đó: Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức … tiếp tục cùng toàn thể đồng bào đấu tranh xóa bỏ chế độ CS độc tài, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ tự do. Đọc lời lẽ của ông Trần Phong Vũ, kẻ viết bài này cảm thấy buồn và tiếc hùi hụi việc ngày xưa Đức Cha Lê Hữu Từ đã từ chối rửa tội cho Hồ Chí Minh quá sức. Giá Đức Cha chịu khó rửa tội cho tên giặc già này thì Dân Tộc VN ngày nay đâu có đến nỗi phải điêu đứng như thế này? Do “phép rửa” của nhà báo công giáo Trần Phong Vũ, tờ Người Việt thể nào cũng được sạch tội trước mặt một số người. Chỉ tiếc một điều là ông Vũ lấy có một lon nước Ngô Nhân Dụng để rửa thì có lẽ hơi thiếu nước đấy. Giá như ông lấy cả hồ nước (ban biên tập) của tờ Người Việt gồm những nhà văn, nhà báo, nhà bình luận lớn, những sĩ quan chiến tranh chính trị có uy tín để rửa cho tờ Người Việt thì tội gì của Người Việt từ trước tới nay mà không được rửa sạch.

Thập niên 50 trong vụ Cải Cách Ruộng Đất ở miền Bắc, Hồ Chí Minh giết mấy trăm mạng người rồi xin lỗi là xong. Cái chết thể xác nó nhẹ như lông hồng. Ngày nay tờ Người Việt giết chết danh dự của hàng triệu người rồi cũng xin lỗi, lại được một nhà báo công giáo lớn rửa tội cho thì mọi chuyện cũng sẽ qua đi thôi. Nhưng cái chết tinh thần vì mất danh dự nó đeo đẳng con người ta suốt cả cuộc đời. Nó nặng nề lắm.

Duyên-Lãng Hà Tiến Nhất